Synagoga w Poznaniu w 2020 roku
Poznań,  ulice i deptaki

Dawna Nowa Synagoga w Poznaniu – wspomnienie tamtych dni

Niech was nazwa nie zmyli Nowa Synagoga ma już bowiem ponad 100 lat (otwarto ją w 1906 roku).

Reprodukcja widokówki - Nowa Synagoga w Poznaniu
Reprodukcja widokówki – Nowa Synagoga w Poznaniu

Jak widać na załączanym obrazku budynek ten był wręcz majestatyczny – taka kolejna przed wojenna perełka na mapie Poznania. Budynek stanął w Poznaniu na rogu ulic Wronieckiej 17 i Stawnej, przy Skwerze Rabina Akivy Egera. W czasie II wojny światowej budynek został całkowicie zdewastowany. W efekcie czego utracił wiele swoich charakterystycznych cech.

Historia budynku Synagogi

Zacznijmy może od tego, że to nie była pierwsza Synagoga w Poznaniu. Oprócz niej były jeszcze co najmniej dwie inne:

  • Stara Synagoga (pochodząca z XV wieku ul. Żydowska)
  • Synagoga Stowarzyszenia Braci Gminy w Poznaniu (ul. Szewska / Dominikńska)

Do czasów współczesnych przetrwał jednak tylko budynek Nowej Synagogi. Pozostałe według informacji jakie udało mi się znaleźć zostały wyburzone.

źródło: http://www.lepszypoznan.pl/2020/09/28/kalendarium-poznanskie-28-wrzesnia.html

Budynek Nowej Synagogi został wykonany według projektu firmy Cremer & Wolffenstein z Berlinia. Zbudowany na planie o kształcie krzyża równoramiennego. Ściany budowli zostały zdobione znakami religijnymi. Średnica kopuły nad salą modlitewną miała zaś 17 metrów i 20 metrów wysokości.

Reprodukcja widokówki - Nowa Synagoga w Poznaniu
Reprodukcja widokówki – Nowa Synagoga w Poznaniu

O tym jaki los spotkał naród Żydowski w czasie II wojny światowej nie będę tutaj pisać. W 1940 roku jednak budynek został zamieniony na krytą pływalnię dla żołnierzy Wehrmachtu. Do tego celu został przebudowany. A wprowadzone zmiany nadały mu obecny kształt. W tedy też usunięto między innymi wszystkie kopuły.

Po wojnie budynek wymagał remontu. Nie udało mi się znaleźć o tym informacji, ale prawdopodobnie został on podpalony w 1945 roku przez wojska Niemieckie. Podobnie jak Stary Rynek i inne okoliczne budynki (po II wojnie światowej zostały one odbudowane). Wojska te po próbie spalenia prawie całego miasta udały się do Fortu Winiary (Cytadela) gdzie zamierzali się bronić przez Armią Czerwoną i Polską.

W 2002 roku Miasto oddało budynek dawnej Synagogi Gminie Żydowskiej w Poznaniu. Jednak aż do 2011 roku pełnił w dalszym ciągu rolę pływalni miejskiej. Ze względu na brak odpowiednich funduszy i porozumienia obiekt do dnia dzisiejszego nie został wyremontowany. Chociaż wiele osób by chciało aby na powrót odzyskał przynajmniej częściowo swoją funkcję i wygląd.

Obecnie gmach jest jedną z atrakcji na trakcje Królewsko-Cesarskim w Poznaniu, zaraz obok Zamku Cesarskiego.

Galeria zdjęć

źródła:

%d bloggers like this: